Rút lại đơn xin ly hôn sau khi đã nộp lên Tòa có được không?

Rút lại đơn xin ly hôn là vấn đề được rất nhiều vợ chồng quan tâm khi đứng trước một quyết định pháp lý hệ trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến quan hệ hôn nhân, quyền lợi của con cái và việc phân chia tài sản chung. Trong thực tiễn hành nghề luật, không ít trường hợp vợ hoặc chồng sau khi đã nộp đơn ly hôn lên Tòa án lại nảy sinh tâm lý do dự, mong muốn cho nhau thêm cơ hội hoặc nhận thấy mâu thuẫn chưa đến mức không thể hàn gắn. Khi đó, câu hỏi thường được đặt ra là: đã nộp đơn ly hôn thì có rút lại được không?

Bên cạnh vấn đề này, nhiều người còn băn khoăn liệu việc rút lại đơn ly hôn có cần sự đồng ý của cả hai vợ chồng hay không, hoặc sau khi đã rút đơn thì bao lâu mới được quyền nộp lại nếu mâu thuẫn tiếp tục phát sinh. Đây đều là những thắc mắc hoàn toàn chính đáng, bởi thủ tục ly hôn chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật tố tụng dân sự và mỗi giai đoạn tố tụng sẽ kéo theo những hệ quả pháp lý khác nhau.

Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích một cách toàn diện, chi tiết và có căn cứ pháp lý rõ ràng về quyền rút lại đơn xin ly hôn, qua đó giúp người đọc hiểu đúng quy định pháp luật, thực hiện đúng trình tự thủ tục và bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

1. Rút lại đơn xin ly hôn có được không?

Theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự hiện hành, rút lại đơn ly hôn là quyền hợp pháp của người yêu cầu ly hôn trong suốt quá trình Tòa án giải quyết vụ việc, miễn là việc thực hiện quyền này phù hợp với quy định pháp luật và không xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Căn cứ theo Khoản 4 Điều 70 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, quy định về quyền và nghĩa vụ của đương sự khi tham gia tố tụng như sau:

Đương sự có quyền, nghĩa vụ ngang nhau khi tham gia tố tụng. Khi tham gia tố tụng, đương sự có quyền, nghĩa vụ sau đây:

4. Giữ nguyên, thay đổi, bổ sung hoặc rút yêu cầu theo quy định của Bộ luật này.

Bên cạnh đó, Khoản 2 Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cũng ghi nhận rõ quyền định đoạt của đương sự trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự:

2. Trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự, đương sự có quyền chấm dứt, thay đổi yêu cầu của mình hoặc thỏa thuận với nhau một cách tự nguyện, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.

Từ các quy định trên có thể khẳng định rằng, vợ hoặc chồng – tùy từng trường hợp cụ thể – đều có quyền rút lại đơn ly hôn đã nộp tại Tòa án. Tuy nhiên, việc rút lại đơn ly hôn chỉ được chấp nhận khi được thực hiện đúng thời điểm, đúng trình tự, thủ tục tố tụng, đồng thời không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái với các chuẩn mực đạo đức xã hội.

Cần lưu ý rằng, khả năng rút lại đơn ly hôn cũng như hậu quả pháp lý phát sinh sẽ phụ thuộc rất lớn vào giai đoạn tố tụng mà vụ việc đang được Tòa án giải quyết. Do đó, người yêu cầu ly hôn cần nắm rõ từng thời điểm cụ thể để thực hiện quyền của mình một cách phù hợp và hiệu quả.

2. Các thời điểm được rút lại đơn ly hôn theo từng giai đoạn tố tụng

2.1. Rút lại đơn xin ly hôn trước khi Tòa án thụ lý

Rút lại đơn ly hôn trước khi Tòa án thụ lý được xem là giai đoạn thuận lợi nhất để người nộp đơn thực hiện quyền rút lại đơn ly hôn. Theo quy định tại Điều 363 và Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, kể từ thời điểm Tòa án nhận được đơn khởi kiện hoặc đơn yêu cầu, Tòa án có thời hạn xem xét (thông thường khoảng 08 ngày làm việc) để quyết định việc thụ lý hay trả lại đơn.

Trong khoảng thời gian này, nếu người đã nộp đơn chủ động rút lại đơn ly hôn, Tòa án sẽ tiến hành trả lại toàn bộ hồ sơ, tài liệu kèm theo. Khi đó, việc nộp đơn ly hôn được xem như chưa từng phát sinh về mặt tố tụng, không làm phát sinh quan hệ giải quyết vụ việc tại Tòa án.

Hệ quả pháp lý của việc rút đơn ly hôn trong giai đoạn Tòa án chưa thụ lý là không phát sinh án phí, vụ việc không được ghi nhận trong sổ thụ lý của Tòa án và không ảnh hưởng đến quyền nộp lại đơn ly hôn trong tương lai nếu các bên vẫn có nhu cầu giải quyết theo quy định pháp luật.

2.2. Rút lại đơn xin ly hôn sau khi Tòa án đã thụ lý nhưng chưa mở phiên tòa hoặc phiên họp

Đây là trường hợp xảy ra rất phổ biến trong thực tế, khi vợ chồng sau khi nộp đơn ly hôn và được Tòa án thụ lý lại thay đổi ý định, mong muốn rút lại đơn ly hôn trước khi vụ việc được đưa ra giải quyết tại phiên tòa hoặc phiên họp.

Căn cứ theo Điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định:

Sau khi thụ lý vụ án thuộc thẩm quyền của mình, Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự trong các trường hợp sau đây:

…

c) Người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện…

Đồng thời, Điểm c khoản 2 Điều 366 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cũng quy định:

Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, Tòa án tiến hành công việc sau đây:

…

c) Quyết định đình chỉ việc xét đơn yêu cầu và trả lại đơn yêu cầu, tài liệu, chứng cứ kèm theo nếu người yêu cầu rút đơn yêu cầu.

Theo các quy định nêu trên, trong trường hợp người yêu cầu ly hôn rút lại đơn ly hôn trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án sẽ ban hành quyết định đình chỉ giải quyết vụ án và trả lại đơn ly hôn cùng các tài liệu, chứng cứ kèm theo. Việc đình chỉ này đồng nghĩa với việc Tòa án không tiếp tục xem xét, giải quyết vụ án ly hôn tại thời điểm đó.

2.3. Rút lại đơn xin ly hôn khi phiên tòa hoặc phiên họp đang diễn ra

Trong một số trường hợp, sau khi Tòa án đã mở phiên tòa hoặc phiên họp giải quyết vụ việc ly hôn, đương sự mới quyết định rút lại đơn ly hôn do thay đổi ý chí, đạt được sự thỏa thuận hoặc mong muốn hàn gắn quan hệ hôn nhân.

Theo Khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định:

Trường hợp đương sự rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện thì Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu đã rút.

Theo đó, nếu người khởi kiện hoặc người yêu cầu ly hôn rút đơn ly hôn ngay tại phiên tòa hoặc phiên họp, Hội đồng xét xử sẽ xem xét và ra quyết định đình chỉ xét xử đối với yêu cầu ly hôn đã được rút, với điều kiện việc rút đơn được thực hiện một cách hoàn toàn tự nguyện.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, việc rút lại đơn xin ly hôn trong giai đoạn này chỉ được Tòa án chấp nhận khi không có dấu hiệu bị ép buộc, đe dọa, cưỡng ép và không nhằm trốn tránh nghĩa vụ pháp lý đối với con chung, nghĩa vụ cấp dưỡng, nghĩa vụ tài sản hoặc nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp Tòa án nhận thấy việc rút đơn không bảo đảm tính tự nguyện hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, Hội đồng xét xử có quyền không chấp nhận việc rút đơn và tiếp tục giải quyết vụ án theo trình tự tố tụng.

3. Rút lại đơn xin ly hôn thuận tình có cần sự đồng ý của cả hai vợ chồng không?

Ly hôn thuận tình là trường hợp vợ và chồng cùng tự nguyện yêu cầu Tòa án chấm dứt quan hệ hôn nhân, đồng thời đã thống nhất được các vấn đề liên quan như việc phân chia tài sản chung, quyền trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng và các quyền, nghĩa vụ khác phát sinh từ quan hệ hôn nhân. Bản chất của ly hôn thuận tình là sự đồng thuận hoàn toàn của cả hai bên.

Chính vì vậy, việc rút lại đơn xin ly hôn thuận tình không thể được thực hiện một cách đơn phương. Khi đơn yêu cầu ly hôn thuận tình đã được nộp, việc rút lại đơn cũng phải dựa trên ý chí thống nhất của cả vợ và chồng. Trường hợp chỉ một bên mong muốn rút lại đơn, điều đó đồng nghĩa với việc không còn sự thuận tình như ban đầu, và yêu cầu rút đơn sẽ không được Tòa án chấp nhận theo thủ tục ly hôn thuận tình.

Trong trường hợp cả hai vợ chồng cùng thống nhất rút lại đơn ly hôn thuận tình, các bên cần phối hợp lập đơn đề nghị rút đơn, ký tên đầy đủ và nộp tại cơ quan đã tiếp nhận, thụ lý hồ sơ ly hôn. Trên thực tế, cơ quan có thẩm quyền giải quyết vẫn là Tòa án nhân dân nơi đã thụ lý yêu cầu ly hôn.

Ngược lại, nếu chỉ một bên muốn rút đơn nhưng bên còn lại vẫn có mong muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân, Tòa án sẽ không đình chỉ việc giải quyết vụ việc chỉ dựa trên ý chí của một người. Khi đó, bên còn lại hoàn toàn có quyền chuyển sang yêu cầu ly hôn theo thủ tục ly hôn đơn phương để Tòa án tiếp tục xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật.

4. Rút lại đơn xin ly hôn xong bao lâu thì được nộp lại?

Hiện nay, pháp luật hôn nhân và tố tụng dân sự không đặt ra bất kỳ mốc thời gian bắt buộc nào giữa việc rút lại đơn ly hôn và việc nộp lại đơn ly hôn. Do đó, trong trường hợp sau khi rút đơn, vợ chồng vẫn không thể tiếp tục chung sống hoặc tiếp tục có nhu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân, các bên hoàn toàn có quyền nộp lại đơn ly hôn theo đúng trình tự pháp luật.

Theo đó, ngay sau khi việc rút lại đơn ly hôn được Tòa án chấp nhận và thủ tục đình chỉ đã hoàn tất, đương sự có thể tiếp tục nộp đơn ly hôn mới, dù là theo hình thức ly hôn thuận tình hay ly hôn đơn phương, miễn là đáp ứng đầy đủ điều kiện khởi kiện theo quy định.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc nhiều lần nộp đơn rồi rút đơn ly hôn trong thời gian ngắn có thể khiến Tòa án xem xét đến mục đích, động cơ của việc khởi kiện. Mặc dù pháp luật chưa có quy định cụ thể coi đây là hành vi vi phạm, nhưng trong một số trường hợp, Tòa án có thể đánh giá đây là dấu hiệu lạm dụng quyền yêu cầu giải quyết ly hôn, từ đó áp dụng các biện pháp tố tụng cần thiết nhằm bảo đảm trật tự, hiệu quả của quá trình giải quyết vụ việc.

Vì vậy, về mặt pháp lý, đương sự có quyền nộp lại đơn ly hôn ngay sau khi rút đơn. Tuy nhiên, trước khi thực hiện, các bên nên cân nhắc kỹ lưỡng quyết định của mình để tránh phát sinh những chi phí, thời gian và áp lực tố tụng không cần thiết, đồng thời bảo đảm tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân cũng như của con chung (nếu có).

5. Những lưu ý quan trọng khi quyết định rút lại đơn xin ly hôn

Thứ nhất, khi cân nhắc rút lại đơn xin ly hôn, vợ chồng cần đặc biệt chú ý đến quyền và lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, bảo đảm môi trường sống, học tập và sự phát triển ổn định về tâm lý cho con.

Thứ hai, việc rút lại đơn ly hôn có thể làm thay đổi hoặc làm gián đoạn việc giải quyết các vấn đề về tài sản chung, nghĩa vụ tài chính và nghĩa vụ chung của vợ chồng, do đó cần xem xét kỹ các hệ quả pháp lý phát sinh.

Thứ ba, đương sự cần lưu ý đến án phí và các chi phí tố tụng đã nộp, bởi trong một số trường hợp, các khoản chi phí này có thể không được hoàn trả hoặc chỉ được xử lý theo quyết định của Tòa án.

Cuối cùng, trước khi quyết định rút lại đơn, các bên nên đánh giá một cách nghiêm túc khả năng hàn gắn mối quan hệ hôn nhân, tránh tình trạng nộp đơn rồi rút đơn nhiều lần, gây áp lực tâm lý, tốn kém thời gian và ảnh hưởng không cần thiết đến quá trình tố tụng.

Trong các vụ việc phức tạp, đặc biệt liên quan đến tranh chấp tài sản lớn hoặc quyền nuôi con, việc tham vấn luật sư trước khi rút lại đơn là rất cần thiết.

Kết luận – Lời khuyên từ góc độ pháp lý

Rút lại đơn xin ly hôn là quyền hợp pháp của vợ hoặc chồng và đã được pháp luật tố tụng dân sự ghi nhận một cách rõ ràng. Tuy nhiên, để quyền này phát huy hiệu quả trên thực tế, việc rút lại đơn cần được thực hiện đúng thời điểm, đúng trình tự tố tụng và trên cơ sở cân nhắc thận trọng.

Trước khi quyết định rút lại xin đơn ly hôn, người yêu cầu nên chủ động tìm hiểu đầy đủ các hậu quả pháp lý có thể phát sinh, đánh giá nghiêm túc khả năng hàn gắn quan hệ hôn nhân, đồng thời tham khảo ý kiến của luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình.

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này không chỉ giúp bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của bạn, mà còn hạn chế tối đa những rủi ro và hệ lụy pháp lý không mong muốn trong quá trình giải quyết vụ việc về sau.

Xem thêm: Ngoại tình có được chia tài sản không? Giải đáp của Luật sư
Luật sư ly hôn tại Bắc Ninh uy tín, chuyên nghiệp