· Tác giả: Nguyễn Thị Thu Trang · Tham vấn bởi: Luật sư Nguyễn Văn Thành · Luật sư Hưng Yên · 15 phút đọc
Tư vấn thủ tục chia nợ ngân hàng khi ly hôn tại Hưng Yên
Bài viết này sẽ cung cấp kiến thức về quy định chia nợ ngân hàng khi ly hôn, cách phân định nợ chung/ nợ riêng để bảo vệ quyền lợi tối đa cho bản thân.
1. Phân định nợ ngân hàng khi ly hôn theo quy định pháp luật
Để biết chia nợ ngân hàng khi ly hôn thực hiện như thế nào, bước đầu tiên và quan trọng nhất là phải phân định được đâu là nợ chung và đâu là nợ riêng. Theo tinh thần của Luật Hôn nhân và Gia đình, không phải cứ khoản nợ nào phát sinh trong thời kỳ hôn nhân cũng đều bắt buộc cả hai vợ chồng phải cùng có trách nhiệm gánh vác.

1.1. Thế nào là nợ chung của vợ chồng?
Đối với chế độ tài sản theo luật định, Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định Nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng như sau:
“Điều 37. Nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng
Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây:
1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;
2. Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;
3. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;
4. Nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng tài sản riêng để duy trì, phát triển khối tài sản chung hoặc để tạo ra nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình;
5. Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con gây ra mà theo quy định của Bộ luật dân sự thì cha mẹ phải bồi thường;
6.Nghĩa vụ khác theo quy định của các luật có liên quan.”
Như vậy, ta có thể hiểu Nợ chung là những nghĩa vụ tài sản phát sinh từ sự thỏa thuận của cả hai bên, hoặc phát sinh từ những hoạt động nhằm duy trì đời sống chung của gia đình. Cụ thể, một khoản vay ngân hàng được coi là nợ chung vợ chồng khi ly hôn nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Khoản vay do cả vợ và chồng cùng ký tên trên hợp đồng tín dụng tại ngân hàng.
- Khoản vay do một bên (vợ hoặc chồng) thực hiện nhưng nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình (như mua lương thực, thực phẩm, nộp học phí cho con, khám chữa bệnh cho các thành viên).
- Khoản vay phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung (ví dụ: vay tiền để sửa chữa ngôi nhà chung của hai vợ chồng).
- Khoản vay do một bên thực hiện trong hoạt động kinh doanh mà thu nhập từ hoạt động kinh doanh đó là nguồn sống chính của gia đình.
Hoặc trong trường hợp hai bên kết hôn lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận. Nợ ngân hàng được coi là nợ chung của vợ chồng khi được xác định rõ ràng trong văn bản thỏa thuận.
1.2. Các trường hợp được tính là nợ riêng của vợ hoặc chồng
Ngược lại với nợ chung, nợ riêng là những nghĩa vụ tài sản do một bên tự ý xác lập mà không phục vụ cho lợi ích chung của mái ấm. Vợ/Chồng sẽ không có nghĩa vụ phải cùng gánh vác nếu chứng minh được khoản nợ rơi vào các trường hợp:
- Khoản nợ phát sinh trước khi hai bên đăng ký kết hôn.
- Khoản nợ do một bên tự ý vay tại ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng đen mà không có sự đồng ý bằng văn bản hay thỏa thuận miệng của người còn lại, đồng thời số tiền vay đó không hề được sử dụng vào việc chăm lo cho gia đình (ví dụ: vay tiền để chơi cờ bạc, cá độ, chi tiêu cá nhân hoặc đầu tư riêng nhưng thua lỗ).
2. Quy định của pháp luật về chia nợ ngân hàng khi ly hôn

Trong trường bên các bên xác định khoản nợ ngân hàng là khoản nợ chung thì hai bên phải liên đới chịu trách nhiệm trả nợ, theo quy định tại Điều 27 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Điều 27. Trách nhiệm liên đới của vợ chồng
1. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 30 hoặc giao dịch khác phù hợp với quy định về đại diện tại các điều 24, 25 và 26 của Luật này
2. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ quy định tại Điều 37 của Luật này”.
Như vậy, Nếu vợ chồng có khoản nợ ngân hàng chung, thì ngay cả khi đã ly hôn:
- Người có quyền (chủ nợ) có thể yêu cầu bất cứ ai, hoặc vợ, hoặc chồng phải thực hiện toàn bộ nghĩa vụ đó;
- Trường hợp vợ hoặc chồng đứng ra trả nợ chung, thì người đã trả nợ có quyền yêu cầu người còn lại phải trả lại phần nợ thuộc nghĩa vụ (liên đới) của mình.
Đồng thời, hai bên có thể chia nợ ngân hàng khi ly hôn theo các cách sau:
- Thứ nhất, vợ chồng có thể tự thỏa thuận với nhau về khoản nợ ngân hàng để có phương án giải quyết tốt nhất cho ngân hàng.
- Thứ hai, trong trường hợp, vợ chồng không thể thỏa thuận được với nhau về vấn đề phân chia nghĩa vụ trả nợ khoản nợ ngân hàng chung của hai vợ chồng, lúc này, vợ/chồng có quyền nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết để quyết định phân chia nghĩa vụ trả nợ cho hai vợ chồng, ngân hàng sẽ là bên có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án ly hôn theo quy định tại Điều 60 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Điều 60. Giải quyết quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba khi ly hôn
1. Quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba vẫn có hiệu lực sau khi ly hôn, trừ trường hợp vợ chồng và người thứ ba có thỏa thuận khác.
2. Trong trường hợp có tranh chấp về quyền, nghĩa vụ tài sản thì áp dụng quy định tại các điều 27, 37 và 45 của Luật này và quy định của Bộ luật dân sự để giải quyết.”
3. Các tình huống tranh chấp chia nợ nợ ngân hàng khi ly hôn thực tế thường gặp
Trải qua quá trình giải quyết hàng trăm vụ việc ly hôn thực tế tại địa bàn tỉnh Hưng Yên, chúng tôi nhận thấy các tranh chấp về nợ ngân hàng thường rơi vào hai kịch bản kinh điển và gai góc dưới đây:
3.1. Chia nhà đất đang thế chấp, trả góp ngân hàng khi ly hôn
Đây là tình huống phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt tại các khu vực bất động sản phát triển nóng của Hưng Yên như huyện Văn Giang (khu đô thị Ecopark, Vinhomes) hay thị xã Mỹ Hào. Vợ chồng mua một căn hộ hoặc mảnh đất, trả trước 30% hoặc 50%, phần còn lại vay trả góp ngân hàng trong vòng 15-20 năm bằng cách thế chấp chính tài sản đó. Khi ly hôn, khoản nợ ngân hàng vẫn chưa tất toán xong.
Đối với kịch bản chia nợ ngân hàng khi ly hôn này, thông thường sẽ có hai phương án giải quyết:
- Phương án 1: Một bên nhận tài sản và tiếp tục gánh nợ.
Một bên (ví dụ người vợ) có nhu cầu tiếp tục sinh sống tại căn nhà đó và có đủ năng lực tài chính sẽ nhận quyền sở hữu nhà. Người vợ sẽ phải thanh toán lại cho người chồng phần giá trị tài sản tương ứng với số tiền cả hai đã cùng đóng góp (sau khi trừ đi dư nợ ngân hàng hiện tại). Đồng thời, người vợ sẽ một mình đứng ra tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả nợ trả góp hàng tháng cho ngân hàng. - Phương án 2: Bán/Phát mại tài sản để tất toán nợ.
Nếu cả hai bên đều không muốn nhận nhà, hoặc không bên nào đủ điều kiện tài chính để tiếp tục trả góp, hai bên (hoặc Tòa án) sẽ yêu cầu bán/phát mại căn nhà đó. Số tiền thu được từ việc bán nhà trước tiên sẽ được dùng để hoàn trả toàn bộ số dư nợ gốc và lãi còn lại cho ngân hàng. Sau khi ngân hàng đã thu đủ nợ, số tiền dư thừa còn lại (nếu có) sẽ được chia đôi hoặc chia theo tỷ lệ đóng góp cho vợ và chồng.
3.2. Chồng tự ý vay tiền ngân hàng vợ có phải trả không?
“Chồng vay tiền ngân hàng vợ không ký tên thì vợ có phải trả không?” - Đây là câu hỏi mà tổng đài tư vấn của chúng tôi nhận được rất nhiều từ các khách hàng tại các làng nghề lớn ở Hưng Yên như làng nghề bộ ghế, đồ gỗ tại Đông Tảo (Khoái Châu) hay các khu vực kinh doanh tại Yên Mỹ. Chồng tự đứng tên vay tín chấp hoặc vay thế chấp bằng tài sản riêng để lấy tiền làm ăn (hoặc chơi bời), đến khi vỡ nợ thì ký đơn ly hôn và yêu cầu vợ phải gánh một nửa.
Vấn đề này, ta căn cứ Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 để xác định nghĩa vụ trả nợ ngân hàng có phải nghĩa vụ chung của hai vợ chồng hay không.
Nếu người chồng chứng minh được số tiền vay đó dù vợ không ký, nhưng đã được chuyển khoản hoặc dùng để mua máy móc sản xuất, nhập nguyên vật liệu kinh doanh và lợi nhuận từ xưởng kinh doanh đó dùng để nuôi cả gia đình, xây nhà, lo cho con cái học hành… thì Tòa án vẫn tuyên bố đó là nợ chung. Lúc này, người vợ bắt buộc phải có trách nhiệm liên đới trả nợ.
Tuy nhiên, nếu người vợ có sự hỗ trợ của Luật sư để chứng minh rằng: Bản thân không hề biết về khoản vay này, dòng tiền vay được giải ngân vào các mục đích cá nhân của chồng (như cá độ, đầu tư tiền ảo, cho người khác vay lại…), và kinh tế gia đình từ trước đến nay hoàn toàn do người vợ gánh vác hoặc dòng tiền kinh doanh của chồng không hề được chi cho gia đình, thì Tòa án sẽ bác bỏ yêu cầu của người chồng. Khoản nợ đó sẽ được tuyên là nợ riêng khi ly hôn của người chồng.
4. Quy trình và thủ tục chia nợ ngân hàng khi ly hôn tại Hưng Yên
Quy trình chuẩn chỉnh để xử lý nghĩa vụ nợ ngân hàng một cách an toàn và đúng luật bao gồm các bước sau:
Bước 1: Kê khai và đưa ngân hàng tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Khi nộp đơn ly hôn (dù là thuận tình hay đơn phương) tại Tòa án nhân dân huyện/thị xã/tỉnh tại Hưng Yên, các bên phải kê khai trung thực về khoản nợ ngân hàng. Tòa án sẽ ra quyết định đưa ngân hàng (nơi cho vay) vào tham gia vụ án với tư cách là Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Bước 2: Ngân hàng cung cấp số liệu dư nợ hiện tại.
Phía ngân hàng sẽ gửi văn bản cho Tòa án cung cấp chính xác số nợ gốc, nợ lãi tính đến thời điểm xét xử, đồng thời đưa ra yêu cầu độc lập về việc buộc hai vợ chồng phải hoàn trả nợ.
Bước 3: Vợ chồng tự thỏa thuận nghĩa vụ tài sản hoặc Tòa án phán quyết phân chia.
Vợ chồng có thể tự thỏa thuận với nhau về khoản nợ ngân hàng để có phương án giải quyết tốt nhất cho ngân hàng.
Trong trường hợp không có thỏa thuận khác, Tòa án sẽ căn cứ vào công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì khối tài sản chung cũng như khả năng tài chính của mỗi bên sau khi ly hôn để đưa ra quyết định về chia nợ ngân hàng khi ly hôn.
5. Dịch vụ Luật sư tư vấn chia nợ ngân hàng khi ly hôn uy tín, bảo mật tại Hưng Yên
Đối diện với các tranh chấp liên quan đến ngân hàng, người dân thường chịu lép vế do thiếu kiến thức tài chính - pháp lý chuyên sâu và không biết cách làm việc với các định chế tài chính lớn. Đó là lý do tại sao bạn cần một điểm tựa pháp lý vững chắc, chuyên nghiệp và am hiểu sâu sắc thực tế địa phương.

5.1. Lợi ích khi chọn dịch vụ tư vấn ly hôn và chia nợ của chúng tôi
Chúng tôi tự hào là đơn vị pháp lý top đầu, sở hữu đội ngũ Luật sư giàu kinh nghiệm, chuyên xử lý các vụ việc ly hôn có tranh chấp tài sản, nợ xấu, nợ ngân hàng phức tạp tại địa bàn tỉnh Hưng Yên. Chọn đồng hành cùng chúng tôi, bạn sẽ nhận được:
- Sự am hiểu tường tận hệ thống tố tụng địa phương: Chúng tôi có kinh nghiệm làm việc dày dặn tại Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên cũng như Tòa án nhân dân các huyện: Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ, Kim Động, Ân Thi, Tiên Lữ, Phù Cừ và thị xã Mỹ Hào. Điều này giúp đẩy nhanh tiến độ thẩm định, thu thập tài liệu và xét xử một cách tối đa.
- Chiến lược bảo vệ quyền lợi thông minh: Luật sư sẽ hỗ trợ bạn thu thập các chứng cứ quyết định để chứng minh dòng tiền, bóc tách nợ chung - nợ riêng, bảo vệ bạn khỏi những khoản nợ “trên trời rơi xuống” do đối phương cố tình tạo ra.
- Đại diện làm việc trọn gói: Thay mặt khách hàng trực tiếp đàm phán với phía ngân hàng để tìm ra giải pháp tối ưu nhất cho phương án cơ cấu lại khoản vay, sang tên tài sản thế chấp mà không làm ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng (CIC) của bạn.
- Bảo mật thông tin tuyệt đối: Mọi thông tin về tài chính, đời tư, tranh chấp gia đình của khách hàng được cam kết giữ bí mật 100% theo quy định đạo đức nghề nghiệp Luật sư.
5.2. Quy trình tiếp nhận và chi phí dịch vụ rõ ràng
Để tối ưu thời gian và chi phí cho khách hàng, chúng tôi vận hành theo quy trình 4 bước chuẩn hóa:
Bước 1: Tiếp nhận thông tin & Nghiên cứu hồ sơ khoản vay. Sau khi nhận đầy đủ thông tin cần thiết, Luật sư Hưng Yên sẽ đánh giá sơ bộ tỷ lệ thắng thế và xác định bản chất khoản nợ (nợ chung hay nợ riêng của vợ chồng)
Bước 2: Xây dựng phương án & Soạn thảo văn bản pháp lý. Luật sư sẽ giúp Khách hàng thiết lập hồ sơ khởi kiện/thuận tình hoàn chỉnh, chặt chẽ từng câu chữ.
Bước 3: Đại diện khách hàng tham gia tố tụng và làm việc với bên thứ ba. Luật sư Hưng Yên sẽ đồng hành tại các buổi hòa giải, phiên tòa và các buổi làm việc tại Ngân hàng.
Bước 4: Hỗ trợ thủ tục hậu ly hôn - hoàn tất việc chuyển giao nghĩa vụ nợ và sang tên tài sản trên thực tế.
6. Kết luận
Ly hôn không chỉ là cuộc chia ly về mặt tình cảm mà còn là quá trình phân định rạch ròi về mặt lợi ích và trách nhiệm kinh tế. Bên cạnh việc giành quyền nuôi con hay phân chia nhà đất, một trong những vấn đề phức tạp, dễ dẫn đến tranh chấp kéo dài nhất hiện nay chính là xử lý các khoản nợ ngân hàng.
Nếu Quý khách hàng đang có nhu cầu tư vấn chuyên sâu về các thủ tục chia nợ ngân hàng khi ly hôn, phân chia tài sản chung sau hôn nhân hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia pháp lý tại Văn phòng luật sư Hưng Yên uy tín và chuyên nghiệp của Công ty Luật Y&P. Chúng tôi cam kết mang đến những giải pháp thực tế, an toàn và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của bạn.
Xem thêm: