Doanh nghiệp FDI là gì theo quy định của pháp luật hiện hành

1. Làn sóng đầu tư nước ngoài và câu hỏi pháp lý cốt lõi

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam năm 2026 đang hội nhập sâu rộng, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng. Rất nhiều nhà đầu tư quốc tế và cả các đối tác trong nước khi bắt đầu tìm hiểu thị trường đều đặt ra câu hỏi cơ bản: Doanh nghiệp FDI là gì và địa vị pháp lý của loại hình doanh nghiệp này khác gì so với doanh nghiệp nội địa?

Việc hiểu sai hoặc hiểu chưa đủ về khái niệm Doanh nghiệp FDI là gì có thể dẫn đến việc áp dụng sai quy trình thủ tục đầu tư, gây lãng phí thời gian và tiềm ẩn rủi ro pháp lý.

Tại Công ty Luật TNHH Youth & Partners, chúng tôi không chỉ hỗ trợ thủ tục xin cấp phép mà còn đồng hành cùng nhà đầu tư định hình rõ cấu trúc pháp lý ngay từ đầu. Bài viết này sẽ giải mã tường tận Doanh nghiệp FDI là gì dưới góc độ pháp lý chuẩn xác nhất.

2. Giải mã khái niệm: Doanh nghiệp FDI là gì?

Để trả lời chính xác câu hỏi Doanh nghiệp FDI là gì, trước hết cần hiểu thuật ngữ gốc. FDI là viết tắt của Foreign Direct Investment (Đầu tư trực tiếp nước ngoài).

Tuy nhiên, nếu tra cứu trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam (như Luật Đầu tư 2020 hay Luật Doanh nghiệp 2020), bạn sẽ không tìm thấy định nghĩa cụ thể cho cụm từ “Doanh nghiệp FDI”. Vậy theo ngôn ngữ pháp lý, Doanh nghiệp FDI là gì?

Pháp luật Việt Nam sử dụng thuật ngữ “Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài” để mô tả loại hình này.

Dựa trên khoản 22 Điều 3 Luật Đầu tư 2020, chúng ta có thể định nghĩa Doanh nghiệp FDI là gì như sau:

“Doanh nghiệp FDI là các tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông. Nguồn vốn của doanh nghiệp này có thể là 100% vốn nước ngoài hoặc là sự liên doanh giữa nhà đầu tư nước ngoài và các đối tác trong nước.”

Như vậy, bản chất để xác định Doanh nghiệp FDI là gì nằm ở sự hiện diện của dòng vốn và quyền kiểm soát từ nhà đầu tư có quốc tịch nước ngoài trong doanh nghiệp đó.

3. Phân loại doanh nghiệp FDI theo Luật Đầu tư 2020

Hiểu được khái niệm Doanh nghiệp FDI là gì mới chỉ là bước đầu. Trong thực tiễn tư vấn tại Youth & Partners, điều quan trọng hơn là xác định doanh nghiệp đó thuộc nhóm nào để áp dụng thủ tục đầu tư tương ứng.

Điều 23 Luật Đầu tư 2020 là “chìa khóa” để phân loại sâu hơn cho câu hỏi Doanh nghiệp FDI là gì. Theo đó, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được chia thành hai nhóm với quy chế quản lý khác biệt:

3.1. Nhóm 1: Doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục như nhà đầu tư nước ngoài

Đây là nhóm chịu sự quản lý chặt chẽ nhất. Khi tìm hiểu Doanh nghiệp FDI là gì, bạn cần lưu ý đặc biệt đến nhóm này. Đó là các tổ chức kinh tế thuộc một trong các trường hợp sau:

• Có nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.
• Có tổ chức kinh tế (đã có trên 50% vốn nước ngoài) nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.
• Có cả nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế (thuộc nhóm trên) cùng nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.

Đối với nhóm này, khi thành lập mới hoặc đầu tư góp vốn, mua cổ phần sang dự án khác, họ phải tuân thủ các điều kiện và thủ tục khắt khe áp dụng cho nhà đầu tư nước ngoài (phải xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư - IRC).

3.2. Nhóm 2: Doanh nghiệp thực hiện thủ tục như nhà đầu tư trong nước

Đây là điểm thú vị khi tìm hiểu Doanh nghiệp FDI là gì. Nếu doanh nghiệp có vốn nước ngoài nhưng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài dưới hoặc bằng 50% vốn điều lệ, thì doanh nghiệp đó được đối xử như doanh nghiệp Việt Nam về mặt thủ tục đầu tư.

Điều này có nghĩa là họ được hưởng các quy trình đơn giản hơn khi mở rộng kinh doanh. Sự phân định này giúp nhà đầu tư có chiến lược cơ cấu vốn phù hợp ngay từ khi tìm hiểu Doanh nghiệp FDI là gì.

4. Các hình thức tồn tại của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

Khi đã nắm rõ Doanh nghiệp FDI là gì, nhà đầu tư cần lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp để thành lập. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp FDI có thể tồn tại dưới các hình thức:

1. Công ty Trách nhiệm hữu hạn (TNHH) 1 thành viên: Do một nhà đầu tư nước ngoài làm chủ sở hữu.
2. Công ty TNHH 2 thành viên trở lên: Có thể là liên doanh giữa nhà đầu tư nước ngoài và Việt Nam, hoặc giữa các nhà đầu tư nước ngoài với nhau.
3. Công ty Cổ phần: Phù hợp với các dự án lớn, muốn huy động vốn từ thị trường chứng khoán sau này.
4. Công ty Hợp danh: Ít phổ biến hơn trong khối FDI.

Việc lựa chọn loại hình nào không làm thay đổi bản chất Doanh nghiệp FDI là gì, nhưng nó ảnh hưởng đến cơ cấu quản trị và trách nhiệm tài sản của nhà đầu tư.

Xem thêm: Điều kiện đầu tư nước ngoài vào Việt Nam như thế nào

5. Điều kiện để thành lập Doanh nghiệp FDI năm 2026

Rất nhiều khách hàng đến với Youth & Partners với thắc mắc: “Tôi biết Doanh nghiệp FDI là gì rồi, nhưng tôi có được phép đầu tư vào mọi ngành nghề không?“. Câu trả lời là KHÔNG.

Để thành lập doanh nghiệp FDI, nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện về tiếp cận thị trường:

• Ngành nghề cấm đầu tư: Ma túy, pháo nổ, dịch vụ đòi nợ thuê… (Áp dụng chung cho cả trong và ngoài nước).
• Ngành nghề hạn chế tiếp cận thị trường: Đây là danh mục riêng dành cho nhà đầu tư nước ngoài (như logistics, báo chí, du lịch…). Khi tìm hiểu Doanh nghiệp FDI là gì trong các lĩnh vực này, bạn phải đáp ứng thêm các điều kiện về tỷ lệ sở hữu vốn (Room ngoại), hình thức đầu tư, và năng lực tài chính.
• Điều kiện về địa điểm: Dự án đầu tư phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của địa phương.

6. Quy trình thành lập Doanh nghiệp FDI (Thủ tục kép)

Khác với doanh nghiệp trong nước chỉ cần xin Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC), quy trình thành lập doanh nghiệp FDI phức tạp hơn nhiều. Hiểu rõ quy trình này giúp bạn nắm bắt trọn vẹn bản chất pháp lý của Doanh nghiệp FDI là gì.

Bước 1: Xin chấp thuận chủ trương đầu tư (Nếu có)

Đối với các dự án lớn (xây dựng khu đô thị, sân golf, cảng biển…), nhà đầu tư phải xin chấp thuận từ Quốc hội, Thủ tướng hoặc UBND cấp tỉnh trước.

Bước 2: Xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)

Đây là bước bắt buộc đối với các dự án thành lập mới của nhà đầu tư nước ngoài. Hồ sơ phải giải trình rõ năng lực tài chính, địa điểm thực hiện dự án và giải trình công nghệ (nếu có). Kết quả của bước này là tờ giấy khai sinh cho “Dự án đầu tư” – tiền đề để hiểu thực tế Doanh nghiệp FDI là gì.

Bước 3: Xin Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC)

Sau khi có IRC, nhà đầu tư mới tiến hành nộp hồ sơ tại Sở Kế hoạch và Đầu tư để thành lập pháp nhân doanh nghiệp (cấp Mã số thuế).

Bước 4: Công bố thông tin, khắc dấu và mở tài khoản vốn

Doanh nghiệp FDI bắt buộc phải mở Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp để nhận tiền góp vốn từ nước ngoài chuyển về. Đây là đặc điểm quản lý ngoại hối quan trọng giúp phân biệt Doanh nghiệp FDI là gì so với doanh nghiệp thường.

7. Quyền và nghĩa vụ của Doanh nghiệp FDI

Bản chất Doanh nghiệp FDI là gì còn được thể hiện qua các quyền lợi và nghĩa vụ đặc thù:

• Ưu đãi đầu tư: Doanh nghiệp FDI thường được hưởng các ưu đãi về thuế Thu nhập doanh nghiệp (miễn 2 năm, giảm 4 năm…), miễn tiền thuê đất nếu đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao hoặc địa bàn khó khăn.
• Chuyển lợi nhuận ra nước ngoài: Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế, nhà đầu tư được quyền chuyển lợi nhuận về nước. Đây là câu trả lời hấp dẫn nhất cho lý do tại sao nhà đầu tư quan tâm Doanh nghiệp FDI là gì.
• Báo cáo hoạt động: Doanh nghiệp FDI phải thực hiện chế độ báo cáo đầu tư định kỳ (tháng, quý, năm) nghiêm ngặt hơn doanh nghiệp trong nước.

8. Tại sao nên chọn Youth & Partners để tư vấn thành lập FDI?

Việc tìm hiểu lý thuyết Doanh nghiệp FDI là gì trên internet là chưa đủ để đảm bảo an toàn pháp lý cho một dự án triệu đô. Công ty Luật TNHH Youth & Partners tự hào là đơn vị tư vấn hàng đầu với các thế mạnh:

1. Am hiểu địa phương: Chúng tôi nắm rõ quy hoạch và “khẩu vị” thu hút đầu tư của từng tỉnh thành.
2. Giải pháp tổng thể: Không chỉ trả lời Doanh nghiệp FDI là gì, chúng tôi tư vấn cấu trúc vốn, thuế và lao động nước ngoài (Work Permit, Thẻ tạm trú).
3. Tốc độ và Hiệu quả: Rút ngắn thời gian xin cấp phép, hỗ trợ giải trình các điều kiện khó về tiếp cận thị trường.

Xem thêm: Tuyển dụng người lao động từ 01/01/2026 cần lưu ý gì?

9. Câu hỏi thường gặp (Q&A)

Để giúp quý độc giả củng cố kiến thức, dưới đây là phần giải đáp các thắc mắc xoay quanh chủ đề Doanh nghiệp FDI là gì:

Hỏi: Nhà đầu tư nước ngoài mua 1% cổ phần công ty Việt Nam thì công ty đó có gọi là doanh nghiệp FDI không?

Đáp: Xét về bản chất kinh tế, đó là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, để trả lời chính xác Doanh nghiệp FDI là gì trong trường hợp này về mặt thủ tục hành chính, thì công ty đó vẫn hoạt động theo quy định như doanh nghiệp trong nước (do tỷ lệ vốn ngoại < 50%), chỉ khác là phải báo cáo khi có sự thay đổi cổ đông nước ngoài.

Hỏi: Doanh nghiệp FDI có được sở hữu đất đai tại Việt Nam không?

Đáp: Một trong những đặc điểm quan trọng khi tìm hiểu Doanh nghiệp FDI là gì là chế độ đất đai. Doanh nghiệp FDI không được giao đất lâu dài như cá nhân Việt Nam, mà chỉ được Nhà nước cho thuê đất (trả tiền một lần hoặc hàng năm) để thực hiện dự án đầu tư trong thời hạn nhất định (thường là 50 năm).

Hỏi: Sự khác biệt lớn nhất giữa Văn phòng đại diện nước ngoài và Doanh nghiệp FDI là gì?

Đáp: Văn phòng đại diện không được thực hiện chức năng kinh doanh sinh lời trực tiếp. Trong khi đó, bản chất của Doanh nghiệp FDI là gì chính là một pháp nhân độc lập, được quyền kinh doanh, xuất hóa đơn và tìm kiếm lợi nhuận hợp pháp tại Việt Nam.

Hỏi: Vốn điều lệ tối thiểu để thành lập Doanh nghiệp FDI là gì?

Đáp: Pháp luật Việt Nam về cơ bản không quy định mức vốn tối thiểu cho doanh nghiệp FDI (trừ một số ngành đặc thù như kinh doanh bất động sản, ngân hàng, giáo dục…). Tuy nhiên, khi thẩm định hồ sơ, cơ quan nhà nước sẽ xem xét vốn đầu tư có tương xứng với quy mô dự án hay không. Vì vậy, hiểu thực tế Doanh nghiệp FDI là gì đồng nghĩa với việc hiểu về tính khả thi của dự án.

10. Lời kết

Hy vọng qua bài viết trên, Công ty Luật TNHH Youth & Partners đã giúp Quý nhà đầu tư và khách hàng có cái nhìn toàn diện và sâu sắc nhất về câu hỏi Doanh nghiệp FDI là gì theo quy định pháp luật hiện hành năm 2026.

Việc định nghĩa đúng, phân loại đúng và thực hiện đúng quy trình ngay từ đầu là nền tảng vững chắc cho sự thành công của doanh nghiệp. Nếu bạn vẫn còn băn khoăn về việc Doanh nghiệp FDI là gì hoặc cần hỗ trợ pháp lý cho dự án đầu tư sắp tới, hãy liên hệ ngay với chúng tôi.

Xem thêm: Thủ tục thành lập công ty theo quy định pháp luật mới nhất gồm những bước nào?